Sprzedawca maszyny podaje zwykle trzy warianty finansowania i mówi o nich językiem rat. Różnica między nimi nie siedzi jednak w wysokości raty, tylko w tym, kto jest właścicielem, kto amortyzuje sprzęt i komu zostaje maszyna po zakończeniu umowy.
Leasing operacyjny: 40 procent okresu amortyzacji
Żeby raty leasingowe stanowiły koszt uzyskania przychodu, umowa musi spełnić dwa warunki. Pierwszy: zawarcie jej na czas oznaczony stanowiący co najmniej 40 procent normatywnego okresu amortyzacji, gdy przedmiotem są rzeczy ruchome podlegające odpisom. Drugi: suma ustalonych opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, ma odpowiadać co najmniej wartości początkowej przedmiotu.
Właścicielem przez cały czas trwania umowy pozostaje finansujący i to on dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Korzystający wrzuca w koszty całą ratę.
Ile to znaczy w miesiącach, na przykładzie wózka
Wózki jezdniowe amortyzują się stawką 14 procent rocznie, co daje normatywny okres około siedmiu lat. Czterdzieści procent z tego to niecałe trzy lata, więc krótsza umowa nie spełni warunku i raty przestaną być kosztem w takim zakresie, w jakim liczy na to firma.
Przy maszynach ogólnego zastosowania, które schodzą po 10 procent rocznie, normatywny okres wynosi dziesięć lat, a minimalna umowa cztery. Stawkę dla konkretnego sprzętu sprawdza się w wykazie, zanim ktokolwiek zacznie negocjować długość umowy. Które pozycje poza ratą składają się na koszt maszyny, rozpisujemy w tekście o tym, ile naprawdę kosztuje maszyna w firmie.
Leasing finansowy: amortyzuje korzystający
Przy leasingu finansowym rata w części stanowiącej spłatę wartości początkowej nie jest kosztem korzystającego ani przychodem finansującego. Kosztem zostaje część odsetkowa oraz odpisy amortyzacyjne, których dokonuje korzystający, bo tak stanowi umowa.
Warunki są trzy: umowa na czas oznaczony, suma opłat odpowiadająca co najmniej wartości początkowej i wyraźne postanowienie o tym, kto amortyzuje. Ta forma bywa wybierana wtedy, gdy firma chce mieć maszynę w swojej ewidencji środków trwałych od początku.
Wykup po zakończeniu umowy
Po upływie podstawowego okresu umowy finansujący może przenieść własność na korzystającego. Przychodem ze sprzedaży jest cena z umowy, natomiast jeżeli jest ona niższa od hipotetycznej wartości netto przedmiotu, przychód ustala się według wartości rynkowej.
Stąd bierze się różnica między niskim wykupem reklamowanym w ofercie a kwotą, którą trzeba rozliczyć podatkowo. Warto sprawdzić ten punkt przed podpisaniem, a nie w ostatnim miesiącu umowy.
Czym leasing jest w Kodeksie cywilnym
Kodeks cywilny opisuje leasing jako umowę, w której finansujący zobowiązuje się nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w umowie i oddać ją korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić wynagrodzenie w uzgodnionych ratach.
Zbywca jest więc wskazany w umowie i to ma praktyczny skutek: wybór dostawcy maszyny należy do korzystającego, choć płaci za nią kto inny. Wybór modelu i serwisu zostaje po stronie firmy, która będzie na tym sprzęcie pracować.
Kredyt i wynajem: dwie skrajności
Kredyt daje własność od pierwszego dnia. Maszyna wchodzi do ewidencji środków trwałych firmy, amortyzuje się według stawki z wykazu, a kosztem są odpisy i odsetki. Wszystkie obowiązki właściciela, od badań po konserwację, są od początku po stronie firmy.
Wynajem stoi na drugim końcu. Firma płaci za dostępność sprzętu i zwykle nie zajmuje się jego utrzymaniem, natomiast nie buduje majątku i przy pracy przez cały rok płaci więcej. Ta forma broni się przy sezonie, przy jednym zleceniu i wtedy, gdy dopiero sprawdza się, ile sprzętu firma naprawdę potrzebuje.
Kto jest eksploatującym wobec dozoru technicznego
Przy urządzeniach objętych dozorem forma finansowania nie zdejmuje obowiązków z firmy, która na sprzęcie pracuje. W razie zmiany eksploatującego nowy wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika wynikające z decyzji zezwalającej na eksploatację, pod warunkiem że od ostatniego badania nie wprowadzono zmian dotyczących eksploatacji, a nowy eksploatujący złoży oświadczenie i poinformuje jednostkę dozoru.
W umowie leasingu albo wynajmu warto więc wprost zapisać, kto zgłasza urządzenie do badań, kto płaci za przeglądy konserwacyjne i kto odpowiada za dziennik konserwacji. Rytm tych obowiązków opisujemy w tekście o tym, co ile robi się przegląd maszyny.
Używany sprzęt: rękojmia bywa wyłączona jednym zdaniem
Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat od wydania rzeczy kupującemu. W umowie między przedsiębiorcami strony mogą jednak odpowiedzialność z tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć.
Zdanie o wyłączeniu rękojmi mieści się w jednej linijce umowy i bywa przeoczone. Wyłączenie nie działa tylko wtedy, gdy sprzedawca podstępnie zataił wadę, a to trzeba udowodnić. Przy używanej maszynie objętej dozorem sprawdź dodatkowo, czy urządzenie w ogóle podlega dozorowi i ma ważną decyzję.
Jak wybrać drogę finansowania
Zacznij od pytania, jak długo maszyna będzie pracować. Sprzęt na sezon albo na jedno zlecenie bierze się w wynajem. Sprzęt na kilka lat idzie w leasing, a wybór między operacyjnym a finansowym zależy od tego, czy firma chce mieć go w swojej ewidencji i kto ma amortyzować.
Kredyt wybiera się wtedy, gdy zależy na własności od początku i gdy firma ma zdolność, żeby udźwignąć wkład. Zanim policzysz raty, sprawdź stawkę amortyzacyjną w wykazie i przelicz z niej minimalny czas trwania umowy, bo to ona wyznacza ramy negocjacji.
Najczęstsze pytania
Na jak długo trzeba zawrzeć umowę leasingu operacyjnego?
Na czas oznaczony stanowiący co najmniej 40 procent normatywnego okresu amortyzacji przedmiotu. Przy wózku jezdniowym, który amortyzuje się stawką 14 procent rocznie, normatywny okres wynosi około siedmiu lat, więc minimalna umowa to blisko trzy lata.
Czym różni się leasing operacyjny od finansowego?
Przy operacyjnym przedmiot amortyzuje finansujący, a cała rata jest kosztem korzystającego. Przy finansowym odpisów dokonuje korzystający, więc kosztem jest amortyzacja i część odsetkowa raty, a nie spłata wartości początkowej. Leasing finansowy wymaga umowy zawartej na czas oznaczony i postanowienia o tym, kto amortyzuje.
Kiedy opłaca się wynajem zamiast zakupu?
Wtedy, gdy sprzęt jest potrzebny sezonowo albo na jedno zlecenie, a firma nie chce brać na siebie badań, przeglądów i ryzyka postoju. Przy pracy przez cały rok wynajem zwykle przegrywa z leasingiem, bo w cenie usługi siedzi marża za obsługę, którą firma i tak musiałaby wykonać.
Czy przy zakupie używanej maszyny przysługuje rękojmia?
Sprzedawca odpowiada za wady stwierdzone przed upływem dwóch lat od wydania rzeczy, jednak w umowie między przedsiębiorcami rękojmię wolno ograniczyć lub wyłączyć. Takie wyłączenie jest bezskuteczne, jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę.
Źródła 3
- Internetowy System Aktów Prawnych, Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity eli.gov.pl/eli/DU/2026/554/ogl
- Internetowy System Aktów Prawnych, Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst jednolity eli.gov.pl/eli/DU/2026/795/ogl
- Internetowy System Aktów Prawnych, Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, tekst jednolity eli.gov.pl/eli/DU/2024/1194/ogl
Jak sprawdziliśmy ten artykuł ↧
Treść powstaje na podstawie źródeł naukowych i wytycznych. W researchu pomaga sztuczna inteligencja, a redakcja porządkuje i sprawdza tekst. Powołujemy się na źródła recenzowane i oficjalne (badania, WHO, towarzystwa naukowe). Artykuł aktualizujemy, gdy zmienia się stan wiedzy.


