Transport i logistykaIle sprzętu potrzebuje magazyn: jak policzyć transport wewnętrzny
Transport i logistyka

Ile sprzętu potrzebuje magazyn: jak policzyć transport wewnętrzny

Magazynier prowadzi ręczny wózek paletowy między regałami wypełnionymi paletami i kartonami.

Najważniejsze fakty

  • Wózek jezdniowy podnośnikowy podestowy albo z fotelem dla kierowcy wymaga przeglądu konserwacyjnego co 30 dni, a wózek prowadzony i zdalnie sterowany co 60 dni.
  • Wózek podnośnikowy z fotelem dla kierowcy przechodzi badanie okresowe co rok, a wózek prowadzony i zdalnie sterowany badanie doraźne kontrolne co 2 lata.
  • Do obsługi wózka podnośnikowego z mechanicznym napędem podnoszenia dopuszcza się osobę, która ukończyła 18 lat i ma zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi wózków jezdniowych.
  • Przed rozpoczęciem pracy organizator pracy zapewnia sprawdzenie stanu technicznego wózka, w tym układu kierowniczego, hamulcowego i napędowego, mechanizmów podnoszenia oraz oświetlenia i sygnalizacji.
  • Pracodawca ustala zasady ruchu na drogach wewnątrzzakładowych i maksymalne prędkości uzależnione od szerokości dróg, natężenia ruchu i widoczności.

Liczbę wózków w magazynie wylicza się z liczby cykli do wykonania w ciągu zmiany i z czasu jednego cyklu, a potem odejmuje godziny, w których sprzęt stoi z powodu przeglądów, badań i braku uprawnionego operatora. Metraż hali nie mówi o tym nic.

Pytanie „ile wózków potrzebujemy” pada zwykle wtedy, gdy w magazynie zaczyna brakować rąk, i najczęściej dostaje odpowiedź opartą na przeczuciu kierownika zmiany. Da się je policzyć na kartce w kwadrans, tylko trzeba zacząć od liczby przejazdów, a nie od powierzchni hali.

Cykl, czyli jednostka, w której liczy się transport wewnętrzny

Cykl to pełny przejazd: dojazd do miejsca odbioru, podniesienie ładunku, przewiezienie, odłożenie i powrót. Magazyn nie potrzebuje wózków, tylko cykli wykonanych w określonym czasie, a wózek jest jedynie sposobem ich zrobienia.

Policz cykle z dokumentów, nie z pamięci: liczba przyjęć, wydań, przesunięć i kompletacji w typowym dniu, z rozbiciem na godziny. Szczyt jest ważniejszy od średniej, bo to on decyduje o kolejce przy rampie.

Zmierz czas jednego cyklu na własnej hali

Czas cyklu z folderu producenta opisuje warunki testowe, a nie twoją alejkę z zakrętem i regałem, przy którym trzeba manewrować. Weź stoper i zmierz dziesięć cykli na najczęściej powtarzanej trasie, w godzinach ruchu, a nie o siódmej rano przy pustym magazynie.

Do wyniku dolicz czas, którego nikt nie zapisuje: oczekiwanie na dokument, zjazd na ładowanie baterii, wymianę butli z gazem, sprzątanie po rozsypanym ładunku. Różnica między czasem z pomiaru a czasem z folderu potrafi zmienić wynik całego rachunku o jedną maszynę.

Godziny, w których sprzęt stoi z mocy przepisów

Wózek podnośnikowy podestowy albo z fotelem dla obsługującego wymaga przeglądu konserwacyjnego co 30 dni, wózek prowadzony i zdalnie sterowany co 60 dni. Do tego dochodzą badania jednostki dozoru: okresowe co rok przy wózku z fotelem oraz doraźne kontrolne co 2 lata przy wózku prowadzonym i zdalnie sterowanym.

To są godziny, w których maszyna nie wozi. Odejmij je od dostępności razem z czasem napraw, zanim policzysz, ile sprzętu potrzeba. Ile te pozycje kosztują w skali roku, pokazujemy w tekście o tym, ile naprawdę kosztuje maszyna w firmie.

Operator bywa ograniczeniem twardszym niż sprzęt

Wózkiem podnośnikowym z mechanicznym napędem podnoszenia kieruje osoba pełnoletnia z zaświadczeniem kwalifikacyjnym do obsługi wózków jezdniowych. Przy pozostałych wózkach wystarczy zaświadczenie o ukończeniu szkolenia według programu opracowanego lub zatwierdzonego przez Urząd Dozoru Technicznego albo dokument uprawniający do kierowania pojazdami silnikowymi.

Operator wózka zasilanego gazem oraz osoba wymieniająca butle muszą dodatkowo przejść szkolenie z bezpiecznego użytkowania butli. Trzeci wózek w magazynie z dwoma uprawnionymi kierowcami stoi pod ścianą i nie zmienia przepustowości.

Sprawdzenie przed zmianą wchodzi do rachunku czasu

Przed rozpoczęciem pracy organizator pracy zapewnia sprawdzenie stanu technicznego wózka: działania układu kierowniczego, hamulcowego i napędowego, mechanizmów podnoszenia oraz osprzętu roboczego, a także sprawności oświetlenia i sygnalizacji oraz urządzeń zabezpieczających operatora.

Stwierdzone nieprawidłowości odnotowuje się w dokumentach eksploatacyjnych wózka, a pracy niesprawnym wózkiem wykonywać nie wolno. Kilkanaście minut na zmianę razy liczba maszyn i zmian daje pozycję, której w arkuszu zwykle nie ma.

Drogi i odstępy: sprzęt musi się zmieścić

Pracodawca opracowuje zasady ruchu na drogach wewnątrzzakładowych i określa w nich maksymalne prędkości uzależnione od szerokości dróg, natężenia ruchu i widoczności. Drogi oznakowuje się znakami zgodnymi z przepisami o ruchu drogowym.

Osobno działa warunek dotyczący magazynu: szerokość odstępów między regałami ma odpowiadać stosowanym środkom transportowym i pozwalać bezpiecznie operować nimi oraz ładunkami. Dołożenie większego wózka do istniejących alejek potrafi więc wymagać przestawienia regałów, a to zmienia rachunek. Co jeszcze trzeba sprawdzić przy regałach, opisujemy w tekście o tym, jak czytać nośność i oznakowanie regałów.

Napęd przesądza o tym, gdzie wózek w ogóle wjedzie

Wózka z silnikiem spalinowym wolno używać w pomieszczeniu tylko wtedy, gdy substancje szkodliwe z silnika i hałas jego pracy nie powodują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń, a przy tym nie ma zagrożenia wybuchem. W pomieszczeniach zamkniętych nie wolno używać wózków z silnikami zasilanymi benzyną etylizowaną ani zawierającą inne substancje toksyczne.

W pomieszczeniach zagrożonych pożarem lub wybuchem pracują wyłącznie wózki przystosowane do tego przez producenta i odpowiednio oznaczone. Jeden model na całą firmę bywa więc niemożliwy, a to zmienia liczbę maszyn potrzebnych w poszczególnych strefach. Urządzenia pracujące w wersji przeciwwybuchowej mają też ostrzejszy rytm dozoru, o czym piszemy przy okazji tego, które maszyny podlegają dozorowi technicznemu.

Prace szczególnie niebezpieczne wymagają pisemnego polecenia

Jeżeli praca wózkiem stwarza możliwość szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia, związanego z warunkami w miejscu transportu, operator wykonuje ją na podstawie pisemnego polecenia od organizatora pracy, uzgodnionego z właścicielem lub użytkownikiem terenu. Wykaz takich prac sporządza organizator pracy.

Polecenie zawiera numer, osoby odpowiedzialne za organizację i wykonanie pracy, zakres i miejsce robót, warunki oraz środki ochronne, a także terminy rozpoczęcia i zakończenia. Przechowuje się je nie krócej niż 3 miesiące od zakończenia pracy. To kolejne godziny, które wchodzą do rachunku czasu, tyle że po stronie nadzoru.

Kiedy dokłada się maszynę, a kiedy zmianę

Zestaw dwie liczby: godziny pracy sprzętu wynikające z liczby cykli i dostępne godziny maszyn po odjęciu przeglądów, badań i napraw. Jeżeli pierwsza przewyższa drugą, brakuje maszyny. Jeżeli maszyny stoją, a praca się nie mieści, brakuje ludzi albo godzin otwarcia magazynu.

Druga zmiana kosztuje wynagrodzenia i dodatki, wózek kosztuje zakup, badania i konserwację. Rachunek prowadzi się na kilka lat, a nie na najbliższy miesiąc, i wtedy wychodzi, że przy nierównomiernym ruchu tańsze bywa wynajęcie sprzętu na szczyt sezonu. Warianty finansowania rozpisujemy w tekście o tym, jak firmy finansują sprzęt.

Rachunek na kartce w pięciu krokach

Krok pierwszy: policz cykle w godzinie szczytu. Krok drugi: zmierz czas cyklu na swojej trasie i dolicz przestoje niewidoczne w folderze. Krok trzeci: pomnóż jedno przez drugie, żeby uzyskać potrzebne godziny pracy sprzętu.

Krok czwarty: od dostępnych godzin maszyn odejmij przeglądy, badania i naprawy. Krok piąty: sprawdź, ilu masz uprawnionych operatorów na zmianach. Najmniejsza z tych liczb wyznacza przepustowość magazynu i to ją trzeba podnieść, a nie tę, o której najgłośniej mówi się na odprawie.

Najczęstsze pytania

Od czego zacząć liczenie liczby wózków w magazynie?

Od liczby cykli, czyli pełnych przejazdów po ładunek i z powrotem, które trzeba wykonać w ciągu zmiany. Potem mierzy się czas jednego cyklu na własnej hali, z podjazdem, podniesieniem, przejazdem i odłożeniem. Iloraz tych dwóch liczb daje godziny pracy sprzętu, a te dopiero przelicza się na maszyny.

Ile godzin w miesiącu wózek nie pracuje?

Poza urlopami i przerwami dochodzą terminy wynikające z przepisów: przegląd konserwacyjny co 30 dni przy wózku z fotelem dla kierowcy i badanie okresowe raz w roku prowadzone przez inspektora. Do tego czas napraw i oczekiwania na części. Te godziny odejmuje się od dostępności sprzętu przed policzeniem, ile maszyn potrzeba.

Czy każdy pracownik może wsiąść na wózek?

Nie. Wózkiem podnośnikowym z mechanicznym napędem podnoszenia kieruje osoba pełnoletnia z zaświadczeniem kwalifikacyjnym. Przy pozostałych wózkach wystarcza zaświadczenie o ukończeniu szkolenia według programu opracowanego lub zatwierdzonego przez Urząd Dozoru Technicznego albo prawo jazdy na pojazdy silnikowe.

Kiedy opłaca się dołożyć wózek, a kiedy zmianę?

Jeżeli sprzęt jest wykorzystany blisko pełnego czasu zmiany, a praca i tak się nie mieści, dokłada się maszynę. Jeżeli wózki stoją, a wąskim gardłem są ludzie albo godziny otwarcia magazynu, tańsza bywa druga zmiana. Rozstrzyga pomiar wykorzystania sprzętu, nie odczucie kierownika.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje dokumentacji producenta, przepisów w ich aktualnym brzmieniu ani oceny uprawnionego specjalisty. Prace przy maszynach wykonują osoby z uprawnieniami.

Źródła 3

  1. Internetowy System Aktów Prawnych, Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym eli.gov.pl/eli/DU/2018/47/ogl
  2. Internetowy System Aktów Prawnych, Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego eli.gov.pl/eli/DU/2018/2176/ogl
  3. Internetowy System Aktów Prawnych, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tekst jednolity eli.gov.pl/eli/DU/2003/1650/ogl
Jak sprawdziliśmy ten artykuł ↧

Treść powstaje na podstawie źródeł naukowych i wytycznych. W researchu pomaga sztuczna inteligencja, a redakcja porządkuje i sprawdza tekst. Powołujemy się na źródła recenzowane i oficjalne (badania, WHO, towarzystwa naukowe). Artykuł aktualizujemy, gdy zmienia się stan wiedzy.

PP

Redakcja Portalu Produkcyjnego

Zespół redakcyjny

Piszemy prostym językiem o technice w firmach, opierając się na przepisach, normach i dokumentacji producentów. Jak powstają nasze treści →